ठाण्यात 4,437 इमारती धोकादायक, मुंब्र्यात सर्वाधिक 1361; पालिकेने झटकली जबाबदारी

 धोक्याची घंटा : ठाणे महापालिकेने 2026-27 ची यादी जाहीर, 4,437 इमारती C1, C2 कॅटेगरीत

- हॉटस्पॉट मुंब्रा-वागळे: मुंब्रा 1,361, वागळे इस्टेट 1,102 इमारतींसह एकूण 55% वाटा

- पालिकेची भूमिका: "नोटीस बजावल्या, आता दुर्घटना झाल्यास जबाबदार नाही" - प्रशासन

- रहिवासी हवालदिल*: पावसाळा तोंडावर, पुनर्विकास रखडल्याने हजारो कुटुंबांवर बेघर होण्याची टांगती तलवार

ठाणे : ठाणे शहरावर मोडकळीस आलेल्या इमारतींचे संकट अधिक गडद झाले आहे. ठाणे महापालिकेने 2026-27 या वर्षासाठी धोकादायक इमारतींची यादी जाहीर केली असून शहरातील तब्बल 4,437 इमारती राहण्यास धोकादायक ठरल्या आहेत. यामध्ये C1 म्हणजेच अत्यंत धोकादायक आणि तात्काळ रिकामी कराव्या लागणाऱ्या इमारतींचा मोठा समावेश आहे. धक्कादायक बाब म्हणजे, नोटीस बजावून पालिकेने या इमारतींमध्ये भविष्यात दुर्घटना घडल्यास त्याची जबाबदारी झटकली आहे.

प्रभागनिहाय धोक्याचे चित्र

महापालिकेने जाहीर केलेल्या आकडेवारीनुसार मुंब्रा आणि वागळे इस्टेट या दोन प्रभागांमध्ये परिस्थिती सर्वात गंभीर आहे.

प्रभाग धोकादायक इमारती

मुंब्रा 1,361

वागळे इस्टेट 1,102

दिवा 552

नौपाडा-कोपरी 439

कळवा 286

लो. सावरकरनगर 257

माजिवडा-मानपाडा 193

उथळसर 178

वर्तकनगर 69

एकूण 4,437

मुंब्रा आणि वागळे इस्टेट या दोनच प्रभागांमध्ये 2,463 म्हणजेच एकूण यादीच्या 55% पेक्षा जास्त इमारती आहेत. अनधिकृत बांधकामे, देखभालीचा अभाव आणि जुन्या इमारती यामुळे या भागात धोका वाढला आहे.

"नोटीस दिली, आता तुमची जबाबदारी" - पालिका

या यादीबाबत ठाणे महापालिका प्रशासनाने आपली भूमिका स्पष्ट केली आहे. "आम्ही स्ट्रक्चरल ऑडिट करून C1, C2A, C2B अशा कॅटेगरीत इमारती घोषित केल्या आहेत. सर्व संबंधितांना नोटीस बजावण्यात आल्या आहेत. C1 कॅटेगरीतील इमारत तात्काळ रिकामी करणे कायद्याने बंधनकारक आहे. नोटीस देऊनही रहिवासी धोकादायक इमारतीत राहिल्यास होणाऱ्या जीवित वा वित्तहानीस महापालिका जबाबदार राहणार नाही," असे एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने नाव न छापण्याच्या अटीवर सांगितले.

जायचे कुठे? रहिवाशांसमोर प्रश्न

पालिकेच्या या भूमिकेमुळे हजारो कुटुंबे चिंतेत आहेत. मुंब्यातील देवीचापाडा येथील एका धोकादायक इमारतीत राहणारे रफिक अन्सारी म्हणतात, "30 वर्षांपासून इथे राहतो. तीन पिढ्या गेल्या. आता नोटीस आली की इमारत रिकामी करा. पण आम्ही जायचे कुठे? भाड्याने घर घ्यायला 15-20 हजार लागतात. पुनर्विकासाचा प्रस्ताव 5 वर्षांपासून धूळ खात पडलाय. बिल्डर येत नाही कारण आमचा प्लॉट छोटा आहे."

पुनर्विकासाचा गुंता का सुटेना?

तज्ज्ञांच्या मते ठाण्यात धोकादायक इमारतींसाठी क्लस्टर डेव्हलपमेंट आणि 2.5 FSI ची तरतूद आहे. C1 इमारतींना अतिरिक्त TDR देखील मिळतो. तरीही पुनर्विकास रखडण्याची मुख्य कारणे म्हणजे अरुंद रस्ते, लहान प्लॉट, रहिवाशांमध्ये एकमत नसणे आणि वाढीव बांधकामे. "अनेक इमारतींमध्ये मंजूर प्लॅनपेक्षा जास्त बांधकाम आहे. पुनर्विकासात फक्त मंजूर क्षेत्रफळाचाच लाभ मिळतो, त्यामुळे लोक तयार होत नाहीत," असे वास्तुविशारद सुनील जोशी यांनी सांगितले.

पावसाळ्यापूर्वी कारवाईचे आव्हान

दरवर्षी पावसाळ्यात ठाणे-भिवंडी परिसरात इमारत दुर्घटना घडतात. 2019 मध्ये भिवंडीत इमारत कोसळून 10 जणांचा मृत्यू झाला होता. यंदा 4,437 इमारती धोकादायक असताना प्रशासनापुढे मोठे आव्हान आहे. C1 इमारतींचे पाणी-वीज कनेक्शन तोडण्याची कारवाई पालिका सुरू करणार असल्याचे समजते.

धोकादायक इमारतींची संख्या दरवर्षी वाढत असताना केवळ नोटीस देऊन जबाबदारी झटकणे योग्य आहे का, असा सवाल  क्लस्टर योजनेची प्रभावी अंमलबजावणी आणि लहान प्लॉटसाठी विशेष धोरण आणल्याशिवाय हा प्रश्न सुटणार नाही, असे मत व्यक्त होत आहे.

तुमची इमारत यादीत आहे का?

ठाणे महापालिकेच्या अधिकृत वेबसाईटवर प्रभागनिहाय धोकादायक इमारतींची यादी उपलब्ध आहे. नागरिकांनी आपल्या इमारतीचे स्टेटस तपासून C1 असल्यास तात्काळ सुरक्षित ठिकाणी स्थलांतर करावे, असे आवाहन प्रशासनाने केले आहे.